Μια ακόμα συχνή ερώτηση των γονέων είναι:

«Πότε μπορεί το παιδί μου να ξεκινήσει μια δεύτερη ξένη γλώσσα; Πρέπει πρώτα να έχει μάθει καλά τα Αγγλικά;»

Η σύντομη απάντηση είναι: όχι απαραίτητα.

Η εκμάθηση μιας δεύτερης ξένης γλώσσας δεν χρειάζεται να περιμένει μέχρι το παιδί να ολοκληρώσει την πορεία του στα Αγγλικά. Εκείνο που έχει μεγαλύτερη σημασία είναι η ηλικία, η γλωσσική του ωριμότητα, η πρόοδός του στην πρώτη ξένη γλώσσα και, κυρίως, η ετοιμότητα και το ενδιαφέρον του για μια καινούργια γλωσσική εμπειρία.

Μπερδεύονται τα παιδιά όταν μαθαίνουν δύο ξένες γλώσσες;

Αυτός είναι ίσως ο συχνότερος φόβος των γονέων.

Τα παιδιά είναι απολύτως ικανά να μαθαίνουν περισσότερες από μία γλώσσες παράλληλα. Είναι φυσικό, ιδιαίτερα στα πρώτα στάδια, να παρατηρούμε περιστασιακές «μεταφορές» από τη μία γλώσσα στην άλλη – μια λέξη, έναν ήχο ή μια γραμματική δομή. Η έρευνα στη διγλωσσία αλλά και την εκμάθηση πρόσθετων γλωσσών δείχνει πως τέτοιες διαγλωσσικές επιρροές αποτελούν μέρος της φυσικής διαδικασίας οικοδόμησης του νέου γλωσσικού συστήματος. 

Σε καμία περίπτωση αυτό δεν σημαίνει ότι το παιδί μπερδεύεται. Είναι μέρος της διαδικασίας με την οποία ο μαθητής οργανώνει και επεξεργάζεται τα διαφορετικά γλωσσικά συστήματα.

Μάλιστα, η εμπειρία από την εκμάθηση της πρώτης ξένης γλώσσας μπορεί να λειτουργήσει θετικά: το παιδί έχει ήδη αρχίσει να αντιλαμβάνεται ότι διαφορετικές γλώσσες οργανώνουν και εκφράζουν το νόημα με διαφορετικούς τρόπους.

Πρέπει πρώτα να έχει πάρει πτυχίο στα Αγγλικά;

Όχι.

Το πρώτο πτυχίο στα Αγγλικά δεν αποτελεί απαραίτητα το σημείο εκκίνησης για μια δεύτερη ξένη γλώσσα.

Πολύ σημαντικότερο είναι το παιδί να έχει αποκτήσει μια σταθερή βάση στην πρώτη ξένη γλώσσα και να έχει αναπτύξει κάποιες βασικές μαθησιακές δεξιότητες: να μπορεί να ακολουθεί ένα μάθημα, να οργανώνει τη μελέτη του και να διαχειρίζεται χωρίς υπερβολική πίεση τις σχολικές και εξωσχολικές του υποχρεώσεις.

Για ένα παιδί αυτό μπορεί να συμβεί νωρίτερα και για ένα άλλο αργότερα.

Για ακόμη μία φορά, λοιπόν, η ηλικία και η τάξη δεν αρκούν από μόνες τους για να μας δώσουν την απάντηση.

Ποια ηλικία είναι συνήθως κατάλληλη;

Για πολλά παιδιά, τα τελευταία χρόνια του Δημοτικού αποτελούν μια πολύ καλή περίοδο για την έναρξη μιας δεύτερης ξένης γλώσσας, εφόσον έχει ήδη εδραιωθεί μια καλή βάση στα Αγγλικά.

Αυτό όμως δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ένας άκαμπτος κανόνας.

Ένα παιδί που έχει ξεκινήσει νωρίς Αγγλικά, προχωρά με άνεση και δείχνει ενδιαφέρον για άλλες γλώσσες μπορεί να είναι έτοιμο νωρίτερα. Ένα άλλο μπορεί να ωφεληθεί περισσότερο εάν περιμένει λίγο.

Το ζητούμενο δεν είναι να προσθέσουμε απλώς ακόμη ένα μάθημα στο εβδομαδιαίο πρόγραμμα του παιδιού. Είναι να δημιουργήσουμε τις κατάλληλες συνθήκες ώστε να αγαπήσει και τη νέα γλώσσα.

Ποια δεύτερη ξένη γλώσσα να επιλέξουμε;

Γαλλικά, Γερμανικά, Ισπανικά, Ιταλικά ή κάποια άλλη γλώσσα;

Εδώ θα έδινα ιδιαίτερη βαρύτητα σε έναν παράγοντα που συχνά παραβλέπουμε: το ίδιο το παιδί.

Η χρησιμότητα μιας γλώσσας, οι μελλοντικές σπουδές και οι επαγγελματικές προοπτικές είναι ασφαλώς παράγοντες που μπορούν να ληφθούν υπόψη. Ωστόσο, η εσωτερική παρακίνηση του μαθητή παίζει καθοριστικό ρόλο στη διάρκεια και στην ποιότητα της μάθησης.

Ένα παιδί που έχει πραγματικό ενδιαφέρον για μια γλώσσα και τον πολιτισμό της έχει ήδη ένα πολύ σημαντικό πλεονέκτημα: θέλει να μάθει.

Δύο ξένες γλώσσες, δύο διαφορετικές μαθησιακές διαδρομές

Η πρόοδος στη δεύτερη ξένη γλώσσα δεν χρειάζεται να ακολουθεί τον ίδιο ρυθμό με την πρώτη. 

Έτσι κι αλλιώς πρόκειται για δυο ξεχωριστά γλωσσικά συστήματα που απλώς οικοδομούνται ταυτόχρονα στον εγκέφαλο του μαθητή. 

Ούτε χρειάζεται κάθε παιδί να φτάσει σε μια πιστοποίηση μέσα σε έναν προκαθορισμένο αριθμό ετών.

Στο MB Studies, Κέντρο Ξένων Γλωσσών στην Καισαριανή, παρακολουθούμε την εξέλιξη κάθε μαθητή ξεχωριστά, λαμβάνοντας υπόψη την ηλικία, τις προηγούμενες γλωσσικές του εμπειρίες, τις δυνατότητες, τα ενδιαφέροντα και τον προσωπικό του ρυθμό μάθησης.

Η δεύτερη ξένη γλώσσα δεν πρέπει να γίνει ακόμη μία υποχρέωση.

Πρέπει να γίνει ένα ακόμη παράθυρο στον κόσμο.

Τι πρέπει τελικά να σκεφτεί ένας γονέας;

Όχι μόνο:

«Είναι αρκετά μεγάλο το παιδί μου για δεύτερη ξένη γλώσσα;»

Αλλά και:

«Είναι έτοιμο; Έχει χώρο στο πρόγραμμά του; Του αρέσει η γλώσσα που σκέφτεται να ξεκινήσει; Μπορεί να τη μάθει χωρίς να μετατραπεί σε ακόμη μία πηγή πίεσης;»

Όταν οι απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα είναι θετικές, η παράλληλη εκμάθηση δύο ξένων γλωσσών μπορεί να αποτελέσει μια εξαιρετικά δημιουργική και πολύτιμη μαθησιακή εμπειρία.

Γιατί ο στόχος δεν είναι πόσες γλώσσες θα «κάνει» ένα παιδί.
Είναι πόσες γλώσσες θα μπορέσει πραγματικά να χρησιμοποιήσει, να αγαπήσει και να κάνει δικές του.

Δρ. Μαρία Μπάτζιου
PhD in Applied Linguistics
Founder & Director, MB Studies Language School