Μια από τις πρώτες ερωτήσεις που μου κάνουν πολλοί γονείς όταν το παιδί τους ξεκινά Αγγλικά είναι:
«Σε πόσα χρόνια θα πάρει το πρώτο πτυχίο;»
Και είναι απολύτως λογική. Η απάντηση, ωστόσο, δεν μπορεί να είναι ίδια για όλα τα παιδιά.
Η ταχύτητα δεν είναι από μόνη της ούτε πλεονέκτημα ούτε μειονέκτημα. Το ουσιαστικό ερώτημα είναι αν η γλωσσική πρόοδος του/της μαθητή/τριας δικαιολογεί έναν γρηγορότερο ρυθμό.
Τι σημαίνει πραγματικά «γρήγορη πρόοδος»;
Το να ολοκληρώσει ένα παιδί γρηγορότερα κάποια επίπεδα δεν σημαίνει ότι πρέπει να παραλείψει γνώσεις ή να προετοιμαστεί βιαστικά για μια εξέταση.
Η γρήγορη πρόοδος έχει νόημα μόνο όταν ο μαθητής έχει ήδη κατακτήσει τους στόχους του επιπέδου του και είναι πραγματικά έτοιμος να προχωρήσει.
Αντίστοιχα, δεν υπάρχει εκπαιδευτικός λόγος να παραμένει ένα παιδί σε ένα επίπεδο απλώς και μόνο επειδή «η τάξη διαρκεί έναν χρόνο», όταν η γλωσσική του ανάπτυξη δείχνει ότι μπορεί να ανταποκριθεί σε περισσότερες απαιτήσεις.
Δύο παιδιά ίδιας ηλικίας δεν μαθαίνουν με τον ίδιο ρυθμό
Η ηλικία ή η σχολική τάξη δεν αρκούν για να προβλέψουν την πορεία ενός μαθητή.
Δύο παιδιά μπορεί να έχουν ξεκινήσει Αγγλικά την ίδια χρονιά και παρ’ όλα αυτά να διαφέρουν σημαντικά ως προς την προηγούμενη έκθεσή τους στη γλώσσα, την ικανότητα επεξεργασίας της, τη μνήμη, τα ενδιαφέροντα, τη συνέπεια στη μελέτη και τον ρυθμό με τον οποίο κατακτούν νέες δεξιότητες.
Γι’ αυτό ένα σωστό εκπαιδευτικό πρόγραμμα δεν πρέπει να αντιμετωπίζει την πρόοδο ως μια προκαθορισμένη διαδρομή ίδια για όλους.
Και το πρώτο πτυχίο;
Συχνά, όταν οι γονείς μιλούν για «πρώτο πτυχίο», αναφέρονται σε μια πιστοποίηση επιπέδου B2 – το γνωστό σε όλους μας ως «Lower» – η οποία περιλαμβάνεται στις πιστοποιήσεις γλωσσομάθειας που γίνονται γνωστές από τον ΑΣΕΠ.
Η πιστοποίηση είναι ένας σημαντικός στόχος, αλλά δεν πρέπει να γίνεται αυτοσκοπός.
Πριν αναρωτηθούμε πόσο γρήγορα μπορεί ένα παιδί να φτάσει σε μια εξέταση, αξίζει να αναρωτηθούμε πόσο καλά θα έχει μάθει τη γλώσσα όταν φτάσει εκεί. Γιατί άλλο είναι να μπορεί ένας/μια μαθητής/ήτρια να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις μιας συγκεκριμένης εξέτασης και άλλο να έχει κατακτήσει ουσιαστικά το αντίστοιχο γλωσσικό επίπεδο.
Ένα πιστοποιητικό αποτυπώνει την επίδοση σε μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή. Η πραγματική επιτυχία είναι ο μαθητής να έχει αναπτύξει γλωσσικές βάσεις που θα του επιτρέψουν να επικοινωνεί με άνεση και να συνεχίσει αργότερα σε υψηλότερα επίπεδα.
Πότε μπορεί λοιπόν ένα παιδί να προχωρήσει γρηγορότερα;
Όταν η εικόνα του μέσα στην τάξη, η συστηματική αξιολόγηση και η συνολική γλωσσική του επίδοση δείχνουν ότι οι στόχοι του επιπέδου έχουν κατακτηθεί.
Δεν αρκεί ένας καλός βαθμός σε ένα τεστ. Εξετάζουμε συνολικά την κατανόηση, την παραγωγή λόγου, το λεξιλόγιο, τη γραμματική, την επικοινωνιακή ικανότητα, τη συνέπεια και –πολύ σημαντικό– το κατά πόσο ο ίδιος ο μαθητής μπορεί να διαχειριστεί τον αυξημένο ρυθμό χωρίς η μάθηση να μετατραπεί σε πίεση. Λέμε, λοιπόν, ΝΑΙ στην επιτάχυνση, αλλά μόνο όταν υπάρχει πραγματική γλωσσική κατάκτηση.
Η φιλοσοφία του MB Fast Lane Programme
Σε αυτή ακριβώς τη φιλοσοφία βασίζεται το MB Fast Lane Programme.
Στο MB Studies παρακολουθούμε συστηματικά τη γλωσσική εξέλιξη των μαθητών και, όταν η πρόοδός τους δείχνει ότι είναι έτοιμοι, τους δίνουμε τη δυνατότητα να προχωρήσουν σε επίπεδο που ανταποκρίνεται καλύτερα στην πραγματική γλωσσική τους ικανότητα.
Το Fast Lane δεν σημαίνει «τρέχουμε για να αποκτήσουμε ένα πτυχίο πιο γρήγορα». Σημαίνει ότι δεν κρατάμε τεχνητά πίσω έναν μαθητή που είναι έτοιμος να προχωρήσει – και, αντίστοιχα, δεν πιέζουμε έναν μαθητή που χρειάζεται περισσότερο χρόνο.
Ο ρυθμός προόδου πρέπει να προσαρμόζεται στον κάθε μαθητή και όχι ο μαθητής σε ένα άκαμπτο χρονοδιάγραμμα.
Τι πρέπει τελικά να ρωτήσει ένας γονέας;
Ίσως όχι μόνο:
«Σε πόσα χρόνια θα πάρει το παιδί μου το πρώτο πτυχίο;»
Αλλά:
«Όταν φτάσει στο πρώτο του πτυχίο, πόσο καλά θα γνωρίζει πραγματικά Αγγλικά;»
Γιατί η επιτυχία δεν μετριέται μόνο με το πόσο γρήγορα φτάσαμε στον στόχο. Μετριέται και με το τι έχουμε κατακτήσει στη διαδρομή.
Δεν είναι το παιδί που πρέπει να ακολουθεί το πρόγραμμα.
Είναι το πρόγραμμα που πρέπει να ακολουθεί το παιδί.
Δρ. Μαρία Μπάτζιου
PhD in Applied Linguistics
Founder & Director, MB Studies Language School
