Όλο και συχνότερα ακούω από γονείς αυτήν την ερώτηση:
«Είναι καλύτερα τα Αγγλικά δια ζώσης ή online;»
Η τεχνολογία έχει αλλάξει σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο μαθαίνουμε και έχει προσφέρει στην εκπαίδευση δυνατότητες που πριν από λίγα χρόνια δεν είχαμε.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι όλα όσα μπορεί να προσφέρει η φυσική παρακολούθηση στην τάξη μπορούν – ή χρειάζεται- να μεταφερθούν σε μια οθόνη.
Γιατί εξακολουθούμε να πιστεύουμε στη δια ζώσης διδασκαλία;
Στη φυσική τάξη ο/η μαθητής/ήτρια δεν μαθαίνει μόνο λεξιλόγιο και γραμματική. Ακούει τους άλλους, αντιδρά αυθόρμητα, συνεργάζεται, διαπραγματεύεται τοπ νόημα, παρατηρεί εκφράσεις και μη λεκτικά μηνύματα και μαθαίνει να προσαρμόζει το λόγο του/της σε πραγματικές συνθήκες επικοινωνίας.
Ιδιαίτερα για τα παιδιά και τους εφήβους, θεωρούμε ότι αυτή η κοινωνική διάσταση της μάθησης είναι εξαιρετικά σημαντική. Ιδιαίτερα για τα παιδιά και τους εφήβους, θεωρούμε ότι αυτή η κοινωνική διάσταση της μάθησης είναι εξαιρετικά σημαντική. Παιχνίδι, κίνηση, role play, projects, συζήτηση και συνεργασία δημιουργούν εμπειρίες που δύσκολα αναπαράγονται με τον ίδιο τρόπο αποκλειστικά μέσα από μια οθόνη.
Γι’ αυτό στο MB Studies η δια ζώσης διδασκαλία παραμένει ο βασικός κορμός της εκπαιδευτικής διαδικασίας.
Αυτό σημαίνει ότι είμαστε κατά του online μαθήματος;
Όχι.
Το online μάθημα αποτελεί ένα εξαιρετικά χρήσιμο εκπαιδευτικό εργαλείο και, σε ορισμένες περιπτώσεις, μια πολύ καλή λύση.
Προσφέρει ευελιξία, εξασφαλίζει τη συνέχεια της μάθησης όταν η φυσική παρουσία δεν είναι εφικτή και δίνει πρόσβαση σε μια σειρά ψηφιακών εργαλείων και πηγών.
Ένα σωστά σχεδιασμένο online μάθημα μπορεί να είναι πραγματικά διαδραστικό και αποτελεσματικό. Αρκεί να μην προσπαθούμε απλώς να μεταφέρουμε το παραδοσιακό μάθημα από τον πίνακα στην οθόνη.
Τι μας δίδαξε η περίοδος της πανδημίας;
Η περίοδος της πανδημίας μάς έδωσε, αναγκαστικά, την ευκαιρία να δοκιμάσουμε σε μεγάλη κλίμακα τις δυνατότητες της εξ αποστάσεως διδασκαλίας.
Την εποχή εκείνη υπήρχε εύλογος προβληματισμός από αρκετούς γονείς σχετικά με το κατά πόσο ένα online μάθημα μπορούσε να είναι ουσιαστικό και αποτελεσματικό. Για πολλούς μαθητές και γονείς ήταν, άλλωστε, μια εντελώς καινούργια εκπαιδευτική πραγματικότητα.
Στο MB Studies, όμως, η εμπειρία εκείνης της περιόδου μάς έδωσε ένα ιδιαίτερα σημαντικό στοιχείο:
Οι μαθητές μας που συνέχισαν συστηματικά την εκπαιδευτική τους πορεία online συμμετείχαν κανονικά στις εξετάσεις πιστοποίησης Αγγλικών και τον Μάιο του 2020 και τον Μάιο του 2021, καταγράφοντας 100% επιτυχία σε όλα τα επίπεδα και στις δύο εξεταστικές περιόδους.
Για εμάς, αυτό αποτέλεσε μια πολύ ουσιαστική επιβεβαίωση ότι το online μάθημα μπορεί να είναι πραγματικό, απαιτητικό και αποτελεσματικό μάθημα, όταν σχεδιάζεται σωστά και όταν υπάρχει συστηματική συμμετοχή του μαθητή.
Ταυτόχρονα, όμως, η ίδια εμπειρία ανέδειξε ακόμη περισσότερο την αξία της φυσικής τάξης. Η ανθρώπινη επαφή, η αυθόρμητη επικοινωνία, η συνεργασία και η δυναμική μιας ομάδας αποτελούν στοιχεία της γλωσσικής μάθησης που θεωρούμε ιδιαίτερα σημαντικά, κυρίως για παιδιά και εφήβους.
Γι’ αυτό η εμπειρία μας με την online εκπαίδευση δεν μας οδήγησε στην απόρριψη της φυσικής τάξης ούτε, αντίστροφα, στην απόρριψη της τεχνολογίας. Μας οδήγησε σε μια πιο συνειδητή αξιοποίηση και των δύο.
Και κάπου εδώ έρχεται το Blended Learning
Για εμάς, λοιπόν, το ερώτημα δεν είναι «παραδοσιακή διδασκαλία ή τεχνολογία;».
Η πραγματική ερώτηση είναι: «Πώς μπορούμε να αξιοποιήσουμε την τεχνολογία χωρίς να χάσουμε όσα κάνει πολύτιμη τη φυσική τάξη;»
Αυτή είναι η λογική του Blended Learning – της μικτής μάθησης.
Το Blended Learning συνδυάζει τη δια ζώσης διδασκαλία με κατάλληλα επιλεγμένα ψηφιακά και online εργαλεία, έτσι ώστε το ένα να συμπληρώνει και να ενισχύει το ένα το άλλο.
Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι η μαθησιακή διαδικασία δεν περιορίζεται αποκλειστικά στον χρόνο και στον χώρο της φυσικής τάξης. Μια δραστηριότητα μπορεί να ξεκινήσει μέσα στην τάξη και να συνεχιστεί ψηφιακά στο σπίτι με online υλικό, ενώ ψηφιακά εργαλεία μπορούν να υποστηρίξουν projects, συνεργατικές εργασίες και εξατομικευμένη μελέτη.
Παράλληλα, το Blended Learning προσφέρει και κάτι εξαιρετικά σημαντικό: συνέχεια στη μάθηση.
Στο ΜΒ, όταν ένας μαθητής ή μια μαθήτρια δεν μπορεί για κάποιο λόγο να παρευρεθεί δια ζώσης, υπάρχει η δυνατότητα, όπου αυτό είναι εφικτό, να συνδεθεί online και να παρακολουθήσει το μάθημά του/της μαζί με το τμήμα του/της.
Η ίδια ευελιξία είναι ιδιαίτερα σημαντική και σε έκτακτες συνθήκες. Σε περιπτώσεις έντονων καιρικών φαινομένων ή οδηγιών της Πολιτικής Προστασίας, όταν η μετακίνηση δεν είναι ασφαλής ή η δια ζώσης λειτουργία δεν είναι δυνατή, το μάθημα μπορεί να μεταφερθεί online. Έτσι, προτεραιότητα παραμένει η ασφάλεια των μαθητών και των εκπαιδευτικών, χωρίς να διακόπτεται η μαθησιακή διαδικασία.
Με αυτόν τον τρόπο, μια περιστασιακή αδυναμία φυσικής παρουσίας- είτε αφορά έναν μαθητή μια μαθήτρια είτε ολόκληρο τμήμα- δεν χρειάζεται να σημαίνει χαμένο μάθημα.
Blended Learning δεν σημαίνει απλώς ότι χρησιμοποιούμε έναν διαδραστικό πίνακα, ένα tablet, ένα video ή ένα online quiz. Η τεχνολογία πρέπει να έχει παιδαγωγικό λόγο ύπαρξης.
Η τεχνολογία στην υπηρεσία της μάθησης
Ένα video μπορεί να προσφέρει αυθεντικό γλωσσικό input. Ένα ψηφιακό quiz μπορεί να δώσει άμεση ανατροφοδότηση. Μια online δραστηριότητα μπορεί να προσφέρει επιπλέον εξάσκηση. Ένα collaborative document μπορεί να επιτρέψει στους μαθητές να δημιουργήσουν κάτι μαζί.
Η τεχνολογία μπορεί, ωστόσο, και να ανοίξει τις πόρτες της φυσικής τάξης στον κόσμο. Στο ΜΒ Studies έχουμε αξιοποιήσει στο παρελθόν ζωντανές online συνδέσεις με πανεπιστήμια και εκπαιδευτικά ιδρύματα του εξωτερικού, δίνοντας στους μαθητές μας την ευκαιρία να επικοινωνήσουν, να αλληλοεπιδράσουν και να χρησιμοποιήσουν τη γλώσσα σε ένα αυθεντικό πλαίσιο επικοινωνίας.
Διαβάστε την εμπειρία των μαθητών μας από τις online συνδέσεις.
Αλλά το εργαλείο από μόνο του δεν δημιουργεί μάθηση.
Η αξία του βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο ο εκπαιδευτικός το εντάσσει σε μια ευρύτερη μαθησιακή διαδικασία.
Στο MB Studies δεν χρησιμοποιούμε την τεχνολογία επειδή είναι εντυπωσιακή ή επειδή είναι σύγχρονη. Τη χρησιμοποιούμε όταν μπορεί να κάνει κάτι εκπαιδευτικά χρήσιμο καλύτερα, διαφορετικά ή αποτελεσματικότερα.
Online, λοιπόν, ή δια ζώσης;
Για παιδιά και εφήβους, όταν οι συνθήκες το επιτρέπουν, η δική μας εκπαιδευτική επιλογή παραμένει η φυσική τάξη ως βάση της μαθησιακής εμπειρίας.
Όχι επειδή απορρίπτουμε την τεχνολογία. Ακριβώς το αντίθετο.
Θέλουμε οι μαθητές μας να μάθουν να τη χρησιμοποιούν δημιουργικά και ουσιαστικά – όχι να εξαρτάται ολόκληρη η μαθησιακή τους εμπειρία από αυτήν.
Γι’ αυτό επιλέγουμε να συνδυάζουμε την ανθρώπινη επαφή και τη δυναμική της τάξης με τις δυνατότητες που μας προσφέρει η σύγχρονη τεχνολογία.
Γιατί η τεχνολογία δεν χρειάζεται να αντικαταστήσει την τάξη για να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο μαθαίνουμε μέσα σε αυτήν.
Δρ. Μαρία Μπάτζιου
PhD in Applied Linguistics
Founder & Director, MB Studies Language School
